Lòng Tự Trọng

Chướng ngại lớn nhất đối với sự thành đạt là do thiếu năng lực và khôn khéo. Nhưng thật ra thì sự thành đạt ấy, trên một mức độ nào đó, nó nằm ngoài tầm đánh giá và sự suy nghĩ của tôi về những điều phù hợp với mình. Chướng ngại lớn nhất đối với tình yêu là nỗi lo sợ rằng mình không đáng yêu. Tuy nhiên, tôi không có ý cho là tôi đáng yêu.

Lòng tự trọng là gì?

Tự trọng là sự đánh giá của tâm tôi, của ý thức tôi, và suy cho cùng thì nó là sự tự đánh giá. Nó không phải là sự đánh giá về thành công hay thất bại cụ thể nào, cũng không phải là sự đánh giá về những kỹ năng hay tri thức cụ thể nào cả. Như thế là, về căn bản, tôi có thể rất tự hào về bản thân mình mặc dù tôi không tin tưởng lắm về năng lực của mình đối với những tình huống cụ thể trong xã hội. Và ngược lại, bề ngoài thì tôi có thể vui thích với những mối quan hệ xã hội, nhưng trong thâm tâm thì lại thấy mâu thuẩn và bất an.

Tôi có thể được mọi người yêu mến, nhưng chính tôi lại ghét tôi. Tôi có thể được mọi người ngưỡng mộ, song chính tôi lại xem thường. Tôi có thể được mọi người xem như là bậc anh tài, nhưng tôi lại nghĩ mình không xứng với điều đó. Tôi có thể là một người rất thành công, những tôi lại cho mình là kẻ thất bại, tại vì tôi chưa thực hiện được những chuẩn mực của riêng tôi.

Tôi có cảm giác như thế nào khi tôi có lòng tự trọng?

Khi tôi có lòng tự trọng, tôi cảm thấy mình có ích cho đời và có trách nhiệm trước những yêu cầu và thách thức của cuộc sống. Tôi không thấy hổ thẹn khi đối diện với chính mình và có thái độ tích cực đối với quyền được sống và được hạnh phúc của tôi.

Tôi cảm thấy thế nào khi tôi thiếu lòng tự trọng?

Nếu tôi thiếu tự trọng tôi cảm thấy mình thật vô tích sự, tôi là một người lầm lỗi, là một kẻ sống thừa. Vì thế tôi thấy mình không đủ tư cách, không thể đương đầu với những thách thức và không đáng thụ hưởng những niềm vui trong cuộc sống.

Điều kiện cốt yếu của lòng tự trọng là gì?

Nếu tôi giàu lòng tự trọng, tôi mong muốn người khác cũng có được điều đó. Nếu tôi cảm thấy đáng yêu và xứng đáng với sự tôn trọng thì tôi sẽ đối xử tốt với mọi người và mong họ cũng đối xử tốt với tôi.  

Làm sao để nhận ra ai là người giàu lòng tự trọng?

Ngôn ngữ và hành động của họ sẽ cho thấy rằng họ có hạnh phúc trong cuộc sống. Họ thành thật đối với những thành công cũng như những thất bại của bản thân. Họ sẵn sàng góp ý và lắng nghe ý kiến của người khác. Họ cởi mở trong sự phê bình và thừa nhận những khuyết điểm. Họ hào hứng trước những ý tưởng mới, những triển vọng mới. Họ linh hoạt, sáng tạo và hài hước. Đôi mắt của họ sáng quắc, lanh lợi và sinh động. Họ có vẻ thanh thản. Bước chân của họ đầy quả quyết. Giọng nói của họ được điều chỉnh và có cường độ phù hợp.

Minh Nguyên dịch

(Nguồn: sách Ethics, Towards a richer life)