Ladakh, vùng đất của Phật giáo Kim Cương thừa

Leh - Thủ phủ của Ladakh

Với việc tổ chức Đại hội kết tập kinh điển lần thứ hai tại Vaisali, Tăng đoàn đã chia thành mười hai bộ phái khác nhau. Kim Cương thừa và Đại thừa là hai trong số những bộ phái đó. Ở Ladakh, Kim Cương thừa tiếp tục tồn tại ngay cả sau khi các phái đoàn truyền bá Phật giáo của Hoàng đế Asoka đến truyền đạo.

Ladakh là một vùng đất không giống như các vùng khác, nó thần bí, hoang sơ và hẻo lánh. Nó được bao quanh bởi các đỉnh núi phủ tuyết trắng, những đỉnh núi gồ ghề được chạm khắc bởi gió, thời gian và băng tuyết. Những rào cản tự nhiên này đã bảo tồn một cách liên tục và vững bền vẻ đẹp của Ladakh.

Thậm chí cho đến hôm nay, Ladakh vẫn không bị mất đi một tí xíu nào vẻ đẹp tự nhiên của nó và có thể được xem là vùng Shangri-La cuối cùng của Ấn Độ. Người dân ở đấy là tổ tiên của dân tộc Môn (Trung Hoa).

Trong nhiều thế kỷ, Ladakh nằm ở ngã tư của các tuyến đường thương mại lớn, mặc dù địa hình trắc trở. Các đoàn thương nhân đi băng qua những khe núi. Họ mang trà, thuốc lá và các khoáng chất đến bán và đổi lại lụa, gia vị, nghệ tây, thổ cẩm và khăn choàng.

Gia đình của những người cai trị thời xưa của Ladakh sống trong cung điện Stok, nằm ngay bên ngoài thủ phủ Leh. Stok có một bảo tàng nhỏ lưu giữ những vật gia truyền, đem đến cho người xem một cái nhìn sâu sắc về thời quá khứ.

Trên đường xa lộ chính dẫn đến Kargil ở Shey, thủ phủ của Ladakh, hành khách sẽ được ngắm nhìn toàn cảnh của Sindhu (sông Indus) và thung lũng Indus, nơi nền văn minh bắt đầu từ hơn 5.000 trước Tây lịch, trong thời đại tiền Aryan.

Trường phái Kim Cương thừa của Phật giáo tạo dựng nền tảng cho người dân Ladakh. Ở Ladakh có khoảng 30 tu viện. Những tu viện này là niềm vinh hạnh và sự bền vững của Ladakh cả về tinh thần lẫn vật chất.

Mối quan hệ của các tu viện với người dân là thông qua các vị Lạt-ma, những người thực hiện các nghi lễ tôn giáo và tín đồ thì cúng dường vật thực cho các tu viện. Tu viện Hemis là tu viện lớn nhất và vững mạnh nhất trong số các tu viện ở Ladakh.

Mỗi mùa hè, tu viện Hemis có tổ chức lễ hội múa và diễn kịch dựa trên những câu chuyện tiền thân của Phật. Lễ hội này để tưởng niệm ngài Liên Hoa Sanh, người đã truyền Phật giáo Kim Cương thừa đến Ladakh.

Thuật ngữ "Gompa' có nghĩa là một nơi cách biệt, rất phù hợp cho việc hành thiền và thành lập các trung tâm thiền định, như là tu viện Gompa Thikse tọa lạc tại vùng đất cao so với các ngôi làng xung quanh, đem đến cho dân làng cái nhìn dễ chịu và tạo cảm hứng tâm linh.

Những ngọn tháp trên đỉnh núi ở Ladakh

Tu viện Gompa Thikse được thành lập cách đây khoảng 500 năm và hiện vẫn đang tiếp tục nhận được lòng nhiệt thành và sự mộ đạo của người dân.

Mỗi gia đình ở Ladakh đều cho một người con trai của mình xuất gia làm Lạt-ma và thọ giới. Người con trai năm, sáu tuổi được gửi tới các tu viện và được giáo dục, đào tạo như các vị sư. Cứ như vậy, thế hệ này nối tiếp thế hệ khác, không bao giờ bị thiếu hụt.

Phật giáo bao bọc cuộc sống hàng ngày của người dân chứ không phải chỉ tuân giữ duy nhất vào những ngày lễ kỷ niệm tôn giáo. Điều này được thể hiện rỏ qua việc tất cả mọi người dân đều tham gia vào các lễ hội và lễ nghi tôn giáo.

Tu viện Hemis ở Ladakh

Một ngày quan trọng trong lịch của Ladakh là ngày Tết của Phật giáo, lễ hội Losar. Lễ hội này được tổ chức cùng với người thân trong gia đình và bạn bè thông qua việc ăn tampa (bột lúa mạch rang) và uống chang (một loại rượu địa phương được làm từ lúa mạch).

Một ngày quan trọng khác của lễ hội là khi rước kinh sách từ các ngôi chùa với các đoàn rước đầy màu sắc. Người dân thể hiện sự kính cẩn và đoàn diễu hành lần lượt dừng lại tại các hộ gia đình nơi mà người dân cung cấp nước giải khát cho những người tham gia đoàn rước.

Vào những dịp lễ hội ấy thường có âm nhạc và các điệu nhảy truyền thống, người dân thì luôn mặc những trang phục truyền thống đầy màu sắc của họ. Các em học sinh thì xếp hàng trật tự và lần lượt nhận sự chúc phúc, ban phước của các các vị Lạt-ma. Ladakh là một xã hội không có giai cấp.

Ladakh là một vùng sa mạc lạnh và cao, có lượng mưa rất ít và thảm thực vật mỏng xung quanh Sindhu (sông Indus). Ở một số nơi, các dòng băng tuyết cung cấp nước vào mùa hè và chúng được sử dụng rất ít cho việc trồng trọt.

Bị kìm hãm bởi các thay đổi bất thường của thời tiết và địa hình đồi núi, người dân đã điều chỉnh bản thân một cách đáng ngưỡng mộ trước các nguy hiểm của môi trường. Vào những tháng mùa hè, họ dường như không gieo trồng được gì cả hoặc là chỉ có lúa mì.

Chăn nuôi là ngành nghề chủ yếu ở Ladakh và động vật quý giá nhất là dê pashmina, cung cấp sữa cho người dân. Người dân ở đấy thường ăn chay. Cừu cũng được nuôi và len được sử dụng để dệt khăn choàng. Bò Tạng là con vật trợ giúp chính cho người dân trong sản xuất nông nghiệp, nó giúp người dân kéo cày.

Mùa đông ở Ladakh thường kéo dài và rất lạnh. Cho nên nhà dân được xây dựng theo cách có thể giữ nhiệt tốt. Suốt 6 tháng mùa đông, người và súc vật sống chủ yếu ở trong nhà. Trong sáu tháng mùa đông khắc nghiệt ấy, người phụ nữ Ladakh ở nhà quay sợi, cung cấp sợi cho hàng may mặc và các loại thảm dày, thảm mỏng. Công việc này không chỉ đem lại cho họ các vật dụng cần thiết trong mùa đông mà còn là một nhiệm vụ để được tham gia.

Mặc dù đất đai là sa mạc cằn cỗi và những ngọn núi cao, Phật giáo vẫn tạo được sự ảnh hưởng khắp vùng đất ấy và người dân tự hình thành cho mình lòng dũng cảm, sự khiêm tốn và khả năng phục hồi để chống lại những thay đổi bất thường về điều kiện thiên nhiên và địa hình. Điều này được thể hiện qua nụ cười chào đón du khách của người dân, trẻ cũng như già. Đó là một nụ cười bình yên vĩnh cửu của nội tâm cũng như ngoại cảnh đã ăn sâu trong họ nhờ vào Phật giáo.

Minh Nguyên (Theo Lanka Daily News)

Nguồn: Báo Giác Ngộ, số 669, ra ngày 24-11-2012